Jaki oczyszczacz powietrza wybrać? Praktyczne wskazówki i porady

W dzisiejszych czasach zanieczyszczenie powietrza stało się jednym z najpoważniejszych problemów dla naszego zdrowia i dobrej kondycji życiowej. Wiele osób myśli, że powietrze na zewnątrz jest największym źródłem zanieczyszczeń. Okazuje się jednak, że to obecne wewnątrz naszych domów i biur może być jeszcze bardziej zanieczyszczone. Spaliny, pyłki, dym papierosowy, roztocza, pleśnie i wiele innych czynników powodują, że powietrze w pomieszczeniach jest znacznie mniej zdrowe, niż się spodziewamy. Właśnie dlatego coraz więcej osób decyduje się na zakup oczyszczacza powietrza. Problem polega na tym, że w sklepach pojawiają się dziesiątki modeli. W naszym artykule podpowiadamy więc, jaki oczyszczacz powietrza wybrać. Przedstawiamy również najważniejsze parametry i funkcje dodatkowe dostępne w nowoczesnych urządzeniach.

Oczyszczacze powietrza to nieskomplikowane urządzenia, dzięki którym możemy oddychać swobodnie. To właśnie one odpowiadają za usuwanie najdrobniejszych i wyjątkowo szkodliwych pyłów PM2.5 i PM10. Zatrzymują również wirusy, bakterie, alergeny, szkodliwe lotne związki organiczne (TVOC), nieprzyjemne zapachy i wiele innych. Powinny więc pojawić się we wszystkich pomieszczeniach zamkniętych, w których spędzamy dużo czasu. Jak jednak wybrać najlepszy model spośród dziesiątek dostępnych na rynku? Poznaj najważniejsze parametry oczyszczaczy powietrza i wybierz urządzenie szyte na miarę Twoich potrzeb.

Jaki oczyszczacz powietrza wybrać?

Wybór najlepszego oczyszczacza powietrza naszym zdaniem opiera się na 3 filarach. Co ma największe znaczenie?

1. Oczyszczacz powietrza powinien być dopasowany do pomieszczenia. Nie tylko pod względem estetycznym (choć i to jest ważne dla wielu osób), ale przede wszystkim — wydajności. Konieczne jest dopasowanie prawidłowego współczynnika CADR do metrażu obsługiwanego pokoju. Podstawowa zasada mówi: "jeden oczyszczacz — jedno pomieszczenie", dlatego nie dobieraj urządzenia do powierzchni całego mieszkania.
2. Wybrany sprzęt powinien również odpowiadać na indywidualne potrzeby użytkowników. Mamy na myśli przede wszystkim dopasowanie urządzenia do warunków panujących w danej okolicy oraz uwzględnienie stanu zdrowia domowników. Jeśli żyjesz w mieście o dużym stężeniu smogu, niezbędne będą wysokiej jakości filtry HEPA oraz wrażliwe czujniki. Podobne kryteria wezmą pod uwagę osoby zmagające się z alergią, astmą czy chorobami górnych dróg oddechowych. Co jeszcze ma znaczenie? Osoby, które mają trudności z zasypianiem, postawią na cichy oczyszczacz powietrza — z trybem nocnym. Esteci będą natomiast szukać pięknie zaprojektowanych modeli. Wszystko może mieć znaczenie, gdy kupujesz urządzenie do swojego domu.
3. Wiemy na pewno, że sprawdzone oczyszczacze powietrza cieszą się dobrymi opiniami użytkowników. Ci bowiem doceniają, gdy urządzenia działają skutecznie i bezawaryjnie. Ma dla nich znaczenie także dostępność filtrów i ich cena. Wiedząc to, polecamy facebookową grupę fundacji Smogowe.info Oczyszczacze i nawilżacze powietrza — co kupić?. To miejsce do doradzania osobom nieobeznanym w dziedzinie oczyszczaczy, ale także przestrzeń do wymiany doświadczeń. Pozwoli Ci przekonać się na czas, że wstępny wybór niekoniecznie się sprawdzi. Może oczywiście też utwierdzić Cię w Twojej decyzji!

Dodatkowo chcielibyśmy przestrzec przed niektórymi internetowymi rankingami. Część z nich jest sponsorowana przez producentów lub dystrybutorów, którzy nie mogą pochwalić się dużym i sprawdzonym portfolio produktów. Profesjonalne rankingi oczyszczaczy powietrza natomiast potrafią zasypać nas nadmiarem nieistotnych parametrów. Ostatecznie ich algorytmy nakierowują nas na urządzenia o najwyższej wydajności, nie pomagając w doborze sprzętu do indywidualnych potrzeb, takich jak metraż czy zastosowanie.

Najważniejsze parametry oczyszczacza powietrza — wydajność, filtry i czujniki

Jeśli urządzenie ma być dopasowane do pomieszczenia oraz dostosowane do indywidualnych potrzeb użytkownika, musi on uwzględnić parametry pracy oczyszczacza. Co powinieneś wziąć pod uwagę, wybierając model dla siebie?

Niezaprzeczalnie najważniejszym parametrem jest współczynnik CADR lub przepływ powietrza. Mówi nam o ilości przefiltrowanego powietrza na godzinę pracy urządzenia. Dzięki niemu wiemy, jaka jest wydajność oczyszczacza i przekonujemy się, na jakim metrażu będzie działał skutecznie. CADR prezentowany jest m3/h. Przy założeniu, że optymalna liczba całkowitych wymian powietrza na godzinę to 3, wzór na powierzchnię działania urządzenia prezentuje się następująco:

CADR / 3 / wysokość pomieszczenia = powierzchnia skutecznego działania oczyszczacza

Kolejnym kluczowym parametrem działania oczyszczacza powietrza są filtry — ich rodzaj, klasa i masa lub powierzchnia. Sprawdzony zestaw, który powinien znaleźć w domowym oczyszczaczu powietrza, to:

• filtr wstępny,
• filtr węglowy,
• filtr HEPA.

Węgiel aktywny odpowiada za pochłanianie szkodliwych gazów. To właśnie dzięki niemu pozbywasz się groźnych lotnych związków organicznych z powietrza. Jego obecność sprawia również, że nie odczuwasz nieprzyjemnych zapachów. Doceniają go zwłaszcza mieszkańcy nowych domów i mieszkań oraz właściciele zwierząt. Należy jednak podkreślić, że potrzebujemy go wszyscy — każdy z nas bowiem stosuje środki czystości czy używa kosmetyków. W ich składach natomiast nie brakuje niepożądanych substancji, które wpływają negatywnie na układ oddechowy. Wybierając urządzenie, sprawdź, czy producent informuje o masie węgla aktywnego. Im jest wyższa, tym lepiej dla Ciebie — oczyszczacz powietrza zachowa swoją skuteczność przez długi czas. 

Najważniejszym elementem zestawu jest filtr HEPA. To właśnie dzięki niemu pozbywasz się z domu najdrobniejszych zanieczyszczeń. Jest w stanie zatrzymać cząsteczki wielkości zaledwie 0,3 mikrona! Oznacza to, że wychwytuje części składowe smogu i alergeny, ale także wirusy i bakterie. Gdy więc kupujesz oczyszczacz powietrza, przede wszystkim zwróć uwagę na jego klasę. Największą skuteczność zapewniają filtry HEPA E12 i H13 - usuwają niemal 100% zanieczyszczeń. Niektórzy producenci deklarują również ich powierzchnię. W takiej sytuacji warto sięgać po modele z największą ilością metrów kwadratowych filtra. 

A filtr wstępny? Zatrzymuje duże cząsteczki — kurz, włosy, sierść itp. To właśnie on pozwala uchronić się przed przedwczesnym zużyciem najważniejszych warstw filtracyjnych. Niekiedy znajduje się bezpośrednio na nich — tak zbudowane są np. filtry do oczyszczaczy Xiaomi, na których znajdziemy drobną siateczkę. Najczęściej to jednak osobny panel, który stanowi jednocześnie obudowę urządzenia. Oczyszczacze powietrza Blueair Blue mają filtr wstępny z materiału. Niezależnie od wykorzystywanego rodzaju, użytkownik powinien je regularnie czyścić.

Niektórzy producenci, np. koreański Coway czy Wells, mają w urządzeniach także tzw. pre-filtry lub dust filtry, czyli filtry pyłów. Pomagają one w wybranych konstrukcjach odciążyć filtry HEPA z większych zanieczyszczeń typu kurz, których nie wyłapał filtr wstępny.

Ogromne znaczenie przy wyborze oczyszczacza mają także wbudowane czujniki. Dzięki nim urządzenia na bieżąco analizują jakość powietrza. Najważniejsza jest kontrola poziomu pyłów PM2.5 i PM10 i lotnych związków organicznych (TVOC). Oprócz najbardziej szkodliwych zanieczyszczeń możliwe jest także badanie wilgotności, natężenia światła czy obecności użytkowników. Wszystkie czujniki w oczyszczaczach powietrza istnieją po to, aby zapewniać wygodną pracę automatyczną. Ich obecność sprawia, że urządzenie samoczynnie przełącza się na wyższą lub niższą prędkość wentylatora. Wybierając oczyszczacz, zwróć uwagę na rodzaj sensorów. Największą czułością charakteryzują się czujniki laserowe.

Dla Twojego komfortu znaczenie mają także tryby pracy oferowane przez urządzenie. Ich zadaniem jest poprawa komfortu korzystania z oczyszczacza powietrza oraz podniesienie jego skuteczności. Oprócz wspomnianego już automatycznego działania mogą pojawić się również m.in.:

• tryb nocny/sleep — zapewnia cichą pracę i często wygasza wskaźniki;
• tryb przeciwpyłkowy/allergy — gwarantuje dużą czułość czujnika pyłów dla szybkiego usunięcia z pomieszczenia alergenów;
• tryb turbo — służy szybkiemu oczyszczeniu powietrza w pomieszczeniu.

Wybór oczyszczacza powietrza — co jeszcze ma znaczenie?

Opisywane parametry oczyszczaczy powietrza to nie wszystko, co jest ważne. Planując kupić urządzenie do domu, powinieneś zwrócić uwagę na kilka dodatkowych kwestii.

1. Głośność. To szczególnie ważne, gdy kupujesz oczyszczacz powietrza do sypialni lub do pokoju dziecka. Generowany poziom decybeli ma ogromne znaczenie, gdy będziesz chciał przy nich zasypiać. Pamiętaj, że higiena snu przekłada się na Twoje samopoczucie i koncentrację, a co za tym idzie — wydajność. Dobra wiadomość jest taka, że najcichsze oczyszczacze powietrza działają już od 16 dB. Są więc niemal niesłyszalne. Zwrócić trzeba uwagę, że większość producentów nie podaje głośności, tylko ciśnienie akustyczne. Dlatego np. od parametru podawanego przez np. Xiaomi czy LIFAair należy odjąć ok 11 dB. 
2. Pobór energii. Nie ma co ukrywać — rosnące ceny energii wszystkich nas przerażają. Kupując jakikolwiek sprzęt do domu, bierzemy pod uwagę jego klasę energetyczną. Najlepsze oczyszczacze powietrza nie powinny jednak wpłynąć na wysokość Twoich rachunków. Modele sprawdzonych producentów są energooszczędne. W trybie auto szybko usuwają zanieczyszczenia, aby po chwili przejść do trybu oszczędzania energii. Przestrzegamy natomiast przed niektórymi urządzeniami dostępnymi czasem w marketach lub nie posiadającymi trybu automatycznego.
3. Koszty eksploatacji. Pamiętaj, że te nie kończą się na wysokości rachunku za prąd. Weź pod uwagę także koszt filtrów i częstotliwość ich wymiany. To kolejny powód, dla którego nie rekomendujemy urządzeń nieznanego pochodzenia. Modele od sprawdzonych producentów, np. oczyszczacze powietrza Sharp, nie tylko mają filtry o żywotności realnie do 5 lat, ale przede wszystkim cechuje je ciągła dostępność. Podobnie jest z innymi znanymi producentami w Europie, którzy mają obowiązek dostarczać filtry jeszcze po zakończeniu produkcji. Uważać trzeba na tanie marki z Chin dostępne na portalach typu Allegro, do których filtrów nie da się później dokupić. Produkt to więc tzw. jednorazówka.

1. Programowanie pracy. Jeśli chcesz jedynie ustawiać czas automatycznego włączenia czy wyłączenia, wystarczy timer. To dobre rozwiązanie, gdy zależy Ci na jakości snu — wystarczy odroczyć uruchomienie urządzenia na moment, gdy już zaśniesz. Jeśli chcesz natomiast zyskać zaawansowane ustawienia, np. wdrożyć automatyzacje w uzależnieniu od jakości powietrza, niezbędne są oczyszczacze powietrza z Wi-Fi sterowane przez aplikację.
2. Aplikacja mobilna. Dla niektórych zbędny gadżet, dla innych zaś konieczność. Dostrzegamy zalety — z poziomu telefonu możliwe jest sprawdzanie poziomu zanieczyszczeń i kontrola pracy urządzenia. Dzięki niej wiemy również, czy oczyszczacz powietrza działa prawidłowo i kiedy dobiegnie koniec żywotności filtrów. Nie da się ukryć, że sterowanie aplikacją ma wiele plusów.
3. Wskaźniki jakości powietrza. Nie wszystkie oczyszczacze je posiadają, a poszczególne modele oferują zróżnicowany poziom kontroli zanieczyszczeń. Wszystko bowiem zależy od tego, jakie czujniki zastosowano w danym urządzeniu. Optyczne sensory na podczerwień nie są tak precyzyjne, jak rozwiązania laserowe. W wielu modelach oczyszczacz często będzie wykorzystywał wyłącznie wskaźnik kolorystyczny. Bardziej zaawansowane modele, np. Sharp UA-KIL60E-W, oferują liczbowy wskaźnik pyłów PM2.5. Najbardziej zaawansowane modele oparte na laserowym czujniku PM2.5 i czujniku lotnych związków organicznych (TVOC) potrafią zdecydowanie więcej. Najlepsze modele mogą zmierzyć także poziom CO2. Dodatkowo występują czujniki temperatury czy wilgotności, które całościowo oceniają komfort przebywania w danym pomieszczeniu.
4. Kółka. Nie wszystkie oczyszczacze je mają. Są natomiast bardzo ważne, gdy planujesz przenosić urządzenie pomiędzy pomieszczeniami. Niektóre sprzęty są dość ciężkie lub zwyczajnie nieporęczne i ich noszenie mogłoby sprawiać trudności. Częściej niż kółka spotkasz tylko uchwyty ułatwiające przenoszenie.

Oczyszczacze powietrza z funkcją nawilżania

Istnieją również urządzenia 2w1 - oczyszczacze powietrza z funkcją nawilżania. To dobry wybór, gdy mierzysz się nie tylko z zanieczyszczeniami, ale także niską wilgotnością. Suche powietrze również negatywnie wpływa na nasz nastrój i zdrowie, a nie zawsze możemy pozwolić sobie na 2 osobne sprzęty. W przypadku mniejszej przestrzeni warto zdecydować się na oczyszczacz z nawilżaczem. Przy wyborze kierujemy się dokładnie tymi samymi parametrami, dokładając jednocześnie do listy kilka kolejnych.

• Wydajność nawilżania. Aby oczyszczacz z nawilżaczem działał efektywnie, na każdy metr kwadratowy pomieszczenia powinno przypadać 10 ml/h. Tak więc nawilżanie o wydajności 600 ml/h może sprawdzić się nawet na 60 m2.
• Sposób nawilżania. Na rynku istnieją różnego rodzaju rozwiązania — oczyszczacze z nawilżaczem, airwashery czy nawilżacze z oczyszczaczem. Poszczególne sprzęty różnią się metodą nawilżania. Najbezpieczniejsza i najskuteczniejsza jest ewaporacja. To naturalne łączenie suchego powietrza z cząsteczkami wody. W swoim działaniu nie wykorzystuje żadnych środków chemicznych, nie wymaga również stosowania wody destylowanej jak tanie nawilżacze ultradźwiękowe.
• Pojemność zbiornika na wodę. To ważne dla Twojej wygody. Im jest większy, tym rzadziej go uzupełniasz. Musisz natomiast pamiętać o jego regularnym czyszczeniu, by nie doszło do rozwoju bakterii. Warto zdecydować się również na jony srebra, które przed tym zabezpieczają.

Oczyszczacze powietrza z jonizacją

Kolejnym rozwiązaniem cieszącym się dobrymi opiniami są oczyszczacze powietrza z jonizacją. Oferują technologię zaczerpniętą z natury. Dzięki nim powietrze w Twoim mieszkaniu jest podobne do tego, którym oddychamy w lesie. W pomieszczeniach zamkniętych, zwłaszcza w tych, gdzie działają sprzęty RTV, biurowe, unoszą się w przeważającej ilości jony dodatnie mające negatywny wpływ na nasze samopoczucie. Jonizacja pozwala zrównoważyć ich poziom poprzez wypuszczanie do wnętrza właściwej liczby jonów ujemnych lub w najlepszych jonizatorach  ujemnych i dodatnich. 

Jonizacja ma również właściwości zmniejszające elektryczność statyczną. Kurz więc nie unosi się w powietrzu, dzięki czemu jest łatwiejszy w wychwytywaniu przez filtry. Generowane przez urządzenia jony mają także zdolność dezaktywacji wirusów i bakterii. Podnoszą skuteczność oczyszczaczy i pozwalają dodatkowo zadbać o zdrowie domowników. Szerzej o jonizacji w kontekście technologii firmy Sharp pisaliśmy w artykule Jonizacja Plasmacluster w oczyszczaczach Sharp.

Wybierając oczyszczacz powietrza z funkcją jonizacji, upewnij się, że zastosowana w nich technologia została przebadana. Tylko nieliczni producenci mogą pochwalić się testami, które potwierdzałyby ich skuteczność. Jonizator musi być plazmowy, wystrzegaj się jonizatorów ostrzowych starego typu, które wydzielają szkodliwy ozon. Takie urządzenia spotkasz jeszcze w marketach i na Allegro.

Oczyszczacz powietrza — jaki wybrać?

Nasz artykuł udowadnia, że nie istnieją najlepsze oczyszczacze powietrza. Ich parametry techniczne powinny być bowiem dostosowane do potrzeb konkretnego użytkownika. Warto dokładnie poznać ich funkcje i ustalić, które nam odpowiadają. Dobrze jest także zapoznać się z opiniami poprzednich użytkowników, przeszukując fora internetowe i przeglądając komentarze w sklepach. Warto korzystać z grupy o oczyszczaczach na facebooku, gdzie wypowiada się wielu fachowców i użytkowników. Można również zaufać specjalistom i skorzystać ze wsparcia technicznego naszego sklepu. Nasi doradcy chętnie odpowiedzą na wszystkie Twoje pytania i pomogą dobrać oczyszczacz powietrza szyty na miarę.